คลังเก็บป้ายกำกับ: ลักษณะการบาดเจ็บ

ลักษณะการบาดเจ็บจากการเล่นกีฬาประเภทต่าง ๆ

1.  ลักษณะการบาดเจ็บจากการเล่นกีฬาประเภทต่าง ๆ

     การบาดเจ็บจากการกีฬาเกิดขึ้นได้เสมอ และเกิดขึ้นได้ทุกส่วนของร่างกาย ซึ่งจะมีตำแหน่งการบาดเจ็บที่แตกต่างกันไป  ขึ้นอยู่กับการใช้งานส่วนของอวัยวะนั้นหนักไปทางใด ของการเล่นกีฬาชนิดนั้น ๆ เพื่อเป็นแนวทางในการให้ความสำคัญ กับส่วนที่เสี่ยงต่อการบาดเจ็บ จึงควรทราบเพื่อการป้องกันการบาดเจ็บ ในการเล่นกีฬาต่อไป
ธีรวัฒน์  กุลทนันทน์ (2548 : 26) ได้กล่าวถึงตำแหน่งที่บาดเจ็บของแต่ละชนิดกีฬาไว้ ดังนี้

ชนิดกีฬา

ตำแหน่งที่บาดเจ็บมากที่สุด

ตำแหน่งที่บาดเจ็บรองลงมาตามลำดับ

ฟุตบอล หัวเข่า ข้อเท้า  ต้นขา  และหลัง
กรีฑา ขา หัวเข่า  ข้อเท้า  ต้นขา  และหลัง
รักบี้ฟุตบอล ต้นขาและเข่า ไหล่  ข้อเท้า  และขา
วอลเลย์บอล ข้อเข่า ข้อเท้า  หลัง  ไหล่  มือและนิ้วมือ
บาสเกตบอล ข้อเข่า ข้อเท้า  หลัง  มือและนิ้วมือ เท้าและนิ้วเท้า
แบดมินตัน ข้อเข่า ข้อเท้า  หลัง  ไหล่  และข้อศอก
เทนนิส ข้อศอก ข้อเข่า  หลัง  ข้อมือ  และไหล่

2.  สาเหตุของอุบัติเหตุจากการเล่นกีฬา

     สำหรับสาเหตุของการเกิดอุบัติเหตุจากการเล่นกีฬานั้น  สุนทร  แม้นสงวน
(2545 : 334) ได้กล่าวไว้ว่าอุบัติเหตุจากการเล่นกีฬา อาจแยกสาเหตุออกได้เป็น 3 ลักษณะ ดังนี้

  • สาเหตุจากตัวผู้เล่น
  • สาเหตุจากวิธีการเล่น
  • สาเหตุจากอุปกรณ์

2.1 สาเหตุจากตัวผู้เล่น 

   2.1.1 ความไม่พร้อมของร่างกาย  ผู้เล่นมีร่างกายไม่สมบูรณ์ หรือมีโรคประจำตัว  เช่น  โรคหัวใจ
หอบหืด  ลมชัก หรืออาจฝึกซ้อมไม่เพียงพอ
2.1.2.ความไม่เหมาะสมกับประเภทของกีฬา  อาจจะเป็นเพราะรูปร่าง  ความคล่องตัว  ไหวพริบ  พละกำลัง
2.1.3 ความแตกต่างของสภาพจิตใจ  แบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ
1) ประเภทขี้ขลาด หรือหวาดกลัวการเล่น  อยากทำแต่กลัว
2) ประเภทกล้า บ้าบิ่น โอ้อวด  ถ้าขาดการควบคุมทางจิตใจ สมาธิแล้ว มักเกิดอุบัติเหต
2.1.4 การบาดเจ็บในอดีต  นักกีฬาที่ได้รับบาดเจ็บแล้วยังไม่หายดี  หรือหายแล้วแต่ยังมีอาการกลัว  เมื่อกระทำซ้ำคล้ายแบบเดิมก็จะเกิดอุบัติเหตุขึ้นอีกได้  อาจจะกลัวที่จะโดนซ้ำที่เดิม  หรือไม่สามารถใช้ส่วนที่เคยได้รับบาดเจ็บได้  เมื่อพยายามใช้ก็เกิดการบาดเจ็บขึ้น
2.1.5 การขาดความระมัดระวังต่อการเล่น  เกิดความประมาท  เลินเล่อ
2.1.6 ไม่มีทักษะ หรือขาดความรู้ในการเล่นกีฬาประเภทนั้น ๆ
2.1.7 การเตรียมพร้อมก่อนลงแข่งขัน
1) ชุดแข่งขัน  เสื้อผ้า  ถุงเท้า รองเท้า ที่ไม่เหมาะสมกับชนิดกีฬา
2) การอบอุ่นร่างกายไม่เพียงพอ หรือไม่เหมาะกับชนิดกีฬานั้น
3)อุปกรณ์ป้องกันความปลอดภัยอาจไม่ครบ หรือขาดประสิทธิภาพ
2.1.8 ขาดคุณธรรมในการเล่น  คดโกงเพื่อชัยชนะ หรือใช้ยากระตุ้น

2.2 สาเหตุจากวิธีการเล่น

     อุบัติเหตุในการเล่นกีฬามีสาเหตุจากวิธีการเล่น ดังที่ สุนทร  แม้นสงวน (2545 : 245 -246) ดังนี้
2.2.1 ไม่เคารพกฎกติกา  เล่นนอกกติกา  อันเนื่องมาจากผู้ควบคุมฝึกสอนละเลย  ผู้ตัดสินควบคุมไม่ดีพอ  เมื่อฝ่ายหนึ่งทำได้อีกฝ่ายก็โต้ตอบบ้าง  เพราะคิดว่าเป็นวิธีการเล่น  ความรุนแรงจึงเกิดขึ้นจนเป็นอุบัติเหตุ
2.2.2 การเล่นโดยขาดการควบคุม  ไม่เข้าใจวิธีการเล่น  อยากเล่นทั้งที่ไม่รู้จักหลักวิธีการเล่นที่ถูกต้อง  เช่น  การยิงธนู  ยิงปืน  รักบี้ฟุตบอล  บางเกตบอล เป็นต้น
นอกจากนี้ กองส่งเสริมพลศึกษาและสุขภาพ  กรมพลศึกษา (2534 : 4) ยังกล่าวเพิ่มเติมอีกว่า
2.2.3 การเล่นตามลำพัง การที่ครูหรือผู้ฝึกสอนปล่อยให้เล่นกันเองตามลำพัง  มักก่อให้เกิดอุบัติเหตุได้เสมอ  เพราะเด็กยังไม่มีทักษะในการเล่นที่ดีเพียงพอ และมักขาดความระมัดระวัง
2.2.4 การขาดผู้นำที่มีทักษะในการฝึกหลายหน่วยงานหรือโรงเรียนมักมีครูพลศึกษาหรือผู้นำในการฝึกกีฬา ไม่เพียงพอ

2.3 สาเหตุจากอุปกรณ์การเล่น

     กองส่งเสริมพลศึกษาและสุขภาพ  กรมพลศึกษา (2534 : 4)  กล่าวถึง อุปกรณ์การเล่นกีฬาที่เป็นสาเหตุให้เกิดอุบัติเหตุ ไว้ดังนี้
2.3.1 เสื้อผ้าหรือเครื่องแต่งกายที่ไม่เหมาะสมกับสภาพดินฟ้าอากาศ และชนิดของกิจกรรมกีฬา  เช่น  สวมรองเท้าแตะ  นุ่งกางเกงยีนส์  ทำให้เกิดความไม่คล่องตัวในการเล่นและเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย
2.3.2 อุปกรณ์การเล่นไม่ได้มาตรฐาน หรือเกิดการชำรุดบกพร่อง ไม่ถูกประเภท  ไม่ได้ขนาดที่เหมาะสมกับผู้เล่น  เช่น  ราวเดี่ยว  ราวคู่  หีบกระโดด ไม้เทนนิส เป็นต้น
2.3.3 สนามหรือโรงฝึกกีฬาที่ไม่ปลอดภัย  มีหลุมมีบ่อ  มีเศษวัสดุ  อิฐ  เศษแก้ว หรือจัดวางของไม่เป็นระเบียบ

3.  การป้องกันอุบัติเหตุจากการเล่นกีฬา

     ชุมพล  ปานเกตุ (2540 :104-114) กล่าวถึงการบาดเจ็บทางการกีฬาว่า
การบาดเจ็บจะเกิดได้ 2 ประเภท คือ การบาดเจ็บจากอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นอย่างทันทีทันใด และการบาดเจ็บอันเนื่องมาจากการใช้งานเกินกำหนด  การบาดเจ็บทั้งสองประเภทนี้
อาจเกิดขึ้นเนื่องจาก สาเหตุภายในตัวนักกีฬาเอง หรือ เกิดขึ้นเนื่องจากสาเหตุภายนอกตัวนักกีฬา  เนื่องจากการฝึกซ้อมกีฬาจำเป็นต้องการ การฝึกซ้อมเป็นระยะเวลานาน ๆ ดังนั้น
อุบัติเหตุที่มักจะเกิดขึ้นบ่อย ๆ คือการใช้งานของอวัยวะต่าง ๆ มากเกินกำหนด การบาดเจ็บจึงเกิดขึ้นบ่อย และเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้ฝึกสอนควรให้ความสนใจให้มาก

การบาดเจ็บของนักกีฬา
อุบัติเหตุที่เกิดจากการใช้งานมากเกินไป
อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นอย่างทันทีทันใด

ตัวอย่าง เช่น การบาดเจ็บเอ็นร้อยหวาย  การเจ็บตรงกระดูกหน้าแข้ง

สาเหตุภายใน
ตัวนักกีฬา

ตัวอย่างเช่น
การกระตุกของกล้ามเนื้อ การฉีกขาดของเอ็น
ตัวอย่างเช่น
การพองของผิวหนังเท้า

สาเหตุภายนอก
ตัวนักกีฬา

ตัวอย่าง เช่น จักรตกใส่ศีรษะ
เกิดบาดแผลจากการหกล้ม

แผนภูมิแสดงการบาดเจ็บทั้ง 2  ประเภท

     ผู้ฝึกสอนควรจำไว้เสมอว่า นักกีฬาทุกคนจะมีความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุในการฝึกซ้อมพอๆ กับการทำกิจกรรมอื่น ๆ ที่มิได้เป็นกิจกรรมทางกีฬา เช่น อาจจะตกบันได หรือลื่นตกขั้นบันไดได้ง่ายๆ เหมือนคนที่ไม่ใช่นักกีฬา และไม่ว่าจะระมัดระวังอย่างไร อุบัติเหตุก็ยังเกิดขึ้นได้เสมอ  แต่ถ้าได้ระมัดระวังอยู่ตลอดเวลา ก็ช่วยลดอัตราการเกิดอุบัติเหตุลงได้บ้าง  การป้องกันการบาดเจ็บนั้นดีกว่าการรักษา จึงควรมีมาตรการป้องกันที่เฉพาะเจาะจงลงไป    ซึ่งผู้ฝึกสอนควรรู้มาตรการในการป้องกันอุบัติเหตุในการฝึกซ้อมและแข่งขันกีฬา  และที่สำคัญคือต้องมีการปฏิบัติตามมาตรการนั้นอย่างจริงจังอีกด้วย โดยการใช้มาตรการ การป้องกันการบาดเจ็บนั้น  เราแบ่งออกเป็น 6 อย่าง คือ

    1. การป้องกันโดยอาศัยทักษะ (Prevention through skill)
    2. การป้องกันโดยความสมบูรณ์ของร่างกาย (Prevention through fitness)
    3. การป้องกันโดยโภชนาการ  (Prevention  through  nutrition)
    4. การป้องกันโดยการอบอุ่นร่างกาย  (Prevention  through  warm-up)
    5. การป้องกันโดยสิ่งแวดล้อม (Prevention through environment)
    6. การป้องกันโดยการรักษา  (Prevention  through treatment)

ส่วน กองส่งเสริมพลศึกษาและสุขภาพ กรมพลศึกษา (2534:5–6) กล่าวว่า การป้องกันอุบัติเหตุในการเล่นกีฬา  ควรมีดังนี้
1. การป้องกันด้านตัวผู้เล่น
1.1  การรักษาสุขภาพของร่างกาย  เช่น  การพักผ่อน  อาหาร  อาการผิดปกติ
1.2  การควบคุมอารมณ์
1.3 การเรียนรู้วิธีการและทักษะในการเล่นกีฬา
2. การป้องกันด้านการเล่น
2.1  การเลือกเล่นกีฬาให้ปลอดภัย  โดยคำนึงถึงวัย
2.2  การเรียนรู้อุบัติเหตุและข้อควรระวังในการออกกำลังกายหรือเล่นกีฬา
2.3  การดูแลและควบคุมการออกกำลังกายหรือเล่นกีฬา
3. การป้องกันด้านอุปกรณ์การเล่น
3.1  การแต่งกาย
3.2  การดูแลอุปกรณ์และเครื่องอำนวยความสะดวกต่าง ๆ